Χορτάρι στη θέση του ελατοδάσους 50 χρόνια θα χρειαστούν για να αποκτήσει η Πάρνηθα το πράσινο που είχε πριν από την πυρκαγιά του 2007

ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Στέφανος Κρίκκης skrik@dolnet.gr

Γυμνή από το μοναδικής ομορφιάς ελατόδασος παραμένει η Πάρνηθα δύο χρόνια μετά την καταστροφική πυρκαγιά που αποτέφρωσε σχεδόν 50.000 στρέμματα του Εθνικού της Δρυμού. Ακόμα και αν το σχέδιο αναδάσωσης τηρηθεί κατά γράμμα, θα χρειαστούν τουλάχιστον πενήντα χρόνια για να ξαναγίνουν τα έλατα όπως ήταν πριν από δύο χρόνια.

«Στην περιοχή όπου υπήρχε το δάσος της κεφαλληνιακής ελάτης υπάρχει τώρα χαμηλή βλάστηση που ξεφύτρωσε με τη βοήθεια των πολλών βροχών που έπεσαν στο βουνό τους περασμένους μήνες», λέει στα «ΝΕΑ» ο κ. Παναγιώτης Λατσούδης, δασολόγος στο WWF, υπεύθυνος έρευνας-οικολογίας για το ελάφι της Πάρνηθας. «Είναι σαν ένα μεγάλο λιβάδι, μια πρόδρομη βλάστηση. Το ελατόδασος είναι δύσκολο να αποκτήσει την αρχική του μορφή, να γίνει ξανά ένα ώριμο δασογενές περιβάλλον όπως ήταν πριν από τον Ιούνιο του 2007. Θα χρειαστούν πολλές δεκαετίες».
Δεν συμβαίνει το ίδιο όμως με τα πεύκα. Εκεί οι φορείς που έχουν επωμιστεί το έργο της αναδάσωσης δεν προχώρησαν σε καμία παρέμβαση περιμένοντας το φυσικό περιβάλλον να αναδημιουργηθεί από μόνο του. «Περίπου 9.000 στρέμματα θα αναδασώσουμε τα επόμενα χρόνια. Μέχρι σήμερα, σε στοχευμένες περιοχές της Πάρνηθας, εκεί όπου το έδαφος ήταν κατάλληλο, φυτέψαμε 45.000 μικρά έλατα και 49.000 σπόρους κεφαλληνιακής ελάτης», εξηγεί στα «ΝΕΑ» δασολόγος από τον Φορέα Διαχείρισης του Εθνικού Δρυμού Πάρνηθας, που μαζί με το Δασαρχείο Πάρνηθας και τη Διεύθυνση Αναδασώσεων του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης διεκπεραιώνουν το σχέδιο αποκατάστασης του δάσους.
Εκτός από τα έλατα, κατά τα δύο χρόνια που ακολούθησαν την πυρκαγιά φυτεύτηκαν 114.000 μικρά μαύρα πεύκα και 800 δρύες. Κατά μήκος ρεμάτων φυτεύτηκαν πλατάνια, μυρτιές και ιτιές. «Τα μαύρα πεύκα θα προσφέρουν σκιά στα μικρά έλατα, όμως θα απαιτηθεί μακρύ χρονικό διάστημα για να έχουμε αίσιο αποτέλεσμα. Και αυτό αφορά τη σπορά που έχει επιτυχία από 7% έως 10%. Δηλαδή στους 100 σπόρους ελάτης που θα πέσουν στο έδαφος, θα πιάσουν οι 7 έως 10», προσθέτει η δασολόγος από τον φορέα Διαχείρισης...........
Από τον Φορέα λένε πως οι βροχοπτώσεις του περασμένου χειμώνα, που ήταν πυκνές, βοήθησαν να «πιάσουν» τα μικρά έλατα. Υποστηρίζουν πως η φύτευση είχε επιτυχία γύρω στο 88% και θεωρείται σημαντική. «Τα επόμενα δύο χρόνια θα φυτέψουμε άλλα 300.000 μικρά έλατα σε συνολική έκταση 9.000 στρεμμάτων. Θα είχαμε φυτέψει περισσότερα, αλλά το φυτώριο στο οποίο τα είχαμε έγινε στάχτη κατά τη διάρκεια της φωτιάς».
Όμως το κενό που έχουν αφήσει τα 49.000 καμένα στρέμματα φαντάζει ακόμα δυσαναπλήρωτο. Από τα στρέμματα αυτά τα 27.000 ανήκουν στην περιοχή Νatura 2000.
Το μικροκλίμα
Η μεγάλη φωτιά της Πάρνηθας δεν φαίνεται μέχρι τώρα να επηρεάζει δραστικά το μικροκλίμα του Λεκανοπεδίου, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά την αύξηση της θερμοκρασίας. Επιστήμονες του Τμήματος Φυσικής του Πανεπιστημίου Αθηνών, όπως η επίκουρη καθηγήτρια κ. Έλενα Φλόκα, τόνιζαν στα «ΝΕΑ» ότι είναι αρκετά δύσκολο να έχει επηρεαστεί η θερμοκρασία του αέρα που πνέει προς το Λεκανοπέδιο εξαιτίας της γεωγραφικής θέσης που βρίσκεται η περιοχή που κάηκε. Βεβαίως δεν έχει γίνει μοντελοποίηση των συνθηκών για να διαπιστωθεί το ενδεχόμενο επιβάρυνσης του μικροκλίματος, όμως η διεθνής εμπειρία και η σχετική βιβλιογραφία δείχνουν πως είναι δύσκολο στην Πάρνηθα να συμβεί κάτι τέτοιο.
Τα κόκκινα ελάφια δεν έφαγαν τα νέα φυτά!
Φωτογραφία
Η πυρκαγιά στην Πάρνηθα περιόρισε αισθητά τον ζωτικό χώρο των κόκκινων ελαφιών. Σήμερα λιγότερα από 200 ελάφια ζουν στις πλαγιές του βουνού
ΜΕΓΑΛΟ ΠΛΗΓΜΑ από την πυρκαγιά του 2007 υπέστη ο πληθυσμός των κόκκινων ελαφιών που ζει στην περιοχή ήδη από τον 19ο αιώνα. Υπολογίζεται ότι πέθαναν περί τα 50 ελάφια, με αποτέλεσμα σήμερα να μην ξεπερνούν τα 200. Στα μέσα της δεκαετίας του 1990 είχαν καταγραφεί 110 ελάφια.
Τρέφονταν με πόες και κορομηλιές, αγριοτριανταφυλλιές και αγριομηλιές.
Τα ζώα αυτά, που δεν είναι ενδημικά, καθώς ο πληθυσμός τους αναμείχθηκε με 16 ελάφια που μεταφέρθηκαν από τη Δανία το 1908 και το 1913, έχασαν μεγάλο μέρος του χώρου διαβίωσής τους.
Έμειναν ακάλυπτα στις καμένες εκτάσεις, με λιγότερη τροφή, εκτεθειμένα στους εχθρούς τους και τις καιρικές συνθήκες.
Κατά περίεργο τρόπο μάλιστα, τα ελάφια που απέμειναν δεν έφαγαν τα νεοφυτεμένα έλατα όπως πολλοί φοβούνταν.
[ ΓΝΩΜΗ ]
Για το κράτος δεν άλλαξε τίποτα...
Του Κωνσταντίνου Λιαρίκου
Φωτογραφία
Oι τεράστιες καταστροφές του 2007 μάς γέμισαν πόνο, θλίψη και οργή:
για την υποβάθμιση της φύσης, την καταστροφή περιουσιών και κυρίως την ανθρώπινη απώλεια. Μέσα στη θλίψη μας όμως κάπου διακρινόταν και μία ακτίνα ελπίδας, ότι η τεράστια καταστροφή θα βγάλει το σύστημα από την αδράνειά του και ότι επιτέλους κάποιοι θα αποφασίσουν να ασχοληθούν σοβαρά με τα ζητήματα της προστασίας των δασών μας.
Παρά τις όσες προσπάθειες φορέων, οργανώσεων και επιστημόνων να συμπράξουν προς αυτήν την κατεύθυνση και να διαμορφώσουν προτάσεις προς την Πολιτεία, δύο χρόνια μετά όλα είναι ακριβώς τα ίδια και τα δάση μας παραμένουν έρμαια των καιρικών συνθηκών και των παντοειδών πιέσεων για μετατροπή τους σε άλλες χρήσεις. Οι προτάσεις, μεταξύ των οποίων και δύο ολοκληρωμένες προτάσεις του WWF Ελλάς, παραμένουν στα αζήτητα.
Η αποτελεσματική προστασία των δασών μας δεν απαιτεί ούτε πολλά περισσότερα χρήματα από όσα δαπανώνται σήμερα, ούτε και βασίζεται σε μυστικές συνταγές και υψηλή επιστήμη. Απαιτεί μονάχα ενδιαφέρον, κοινή λογική και αξιοποίηση της γνώσης και της εμπειρίας που υπάρχει σε όλα τα άλλα μέρη του κόσμου. Απαιτεί να επενδύσουμε την προσπάθειά μας στην πρόληψη αντί της καταστολής, να δώσουμε έμφαση στη συνεργασία αντί στην αέναη δημιουργία αρμοδιοτήτων, να δημιουργήσουμε ένα σταθερό πλαίσιο για την αποτελεσματική συνεισφορά των πολιτών και, επιτέλους να αξιοποιήσουμε την επιστήμη και την τεχνογνωσία αντί να βασιζόμαστε στην ατελείωτη σώρευση δυνάμεων.
Αυτά τα απλά πράγματα λένε όλοι όσοι γνωρίζουν και ασχολούνται με τις πυρκαγιές, δυστυχώς όμως κάποιοι δεν ακούνε.
Ο Κωνσταντίνος Λιαρίκος είναι υπεύθυνος Περιβαλλοντικών Προγραμμάτων του WWF Ελλάς




ευχαριστούμε για την επίσκεψη