ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Χάρης Καρανίκας Ζωή Λιάκα
Τα πρόσφατα μέτρα του ΥΠΕΧΩΔΕ δεν ανακόπτουν την πορεία προς το μεγάλο φρακάρισμα της πρωτεύουσας, εκτιμούν συγκοινωνιολόγοι. Όπως επισημαίνουν στα «ΝΕΑ», τα αυτοκίνητα που θα προστεθούν στα ήδη υπάρχοντα που κυκλοφορούν στους δρόμους της Αθήνας, μπορεί να επιδεινώσουν την κυκλοφοριακή συμφόρηση στις ώρες αιχμής κατά 30%.
«Είναι πολύ πιθανό τα μέτρα αυτά να μην έχουν θετικές επιπτώσεις στο περιβάλλον» λέει ο κ. Παπαδημητρίου
Πειραιά, το 40% θα κινείται στην πρωτεύουσα και το υπόλοιπο 60% στην περιφέρεια. Δηλαδή οι ήδη επιβαρημένες- και ουκ ολίγες φορές φρακαρισμένες- από τον υπερβολικό αριθμό οχημάτων οδικές αρτηρίες της Αθήνας καλούνται να «σηκώσουν» πάνω από 175.000 Ι.Χ. επιπλέον σε σχέση με σήμερα. «Είναι πολύ πιθανό τα μέτρα αυτά να μην έχουν θετικές επιπτώσεις στο περιβάλλον», λέει ο κ. Παπαδημητρίου.
Ήδη στην πρωτεύουσα κυκλοφορούν πάνω από 2 εκατομμύρια αυτοκίνητα. «Αύξηση της τάξεως περίπου 10% στον αριθμό των Ι.Χ. δεν συνεπάγεται και μείωση της ταχύτητας κατά 10% ή αύξηση των μποτιλιαρισμάτων κατά 10%, καθώς η σχέση δεν είναι αναλογική. Αν ο συγκεκριμένος αριθμός οχημάτων προστεθεί στα ήδη υπάρχοντα που κυκλοφορούν κατά τις ώρες αιχμής στις διόδους που οδηγούν στο κέντρο, όπου υπάρχει και το μεγαλύτερο πρόβλημα, εκτιμάται ότι θα έχουμε επιδείνωση της κυκλοφοριακής συμφόρησης κατά 30% μίνιμουμ. Επιπλέον, το ήδη μεγάλο πρόβλημα στάθμευσης με την αύξηση του αριθμού των αυτοκινήτων αναμένεται να γίνει ακόμα μεγαλύτερο» δηλώνει στα «ΝΕΑ» ο κ. Παπαδημητρίου. Ο συγκοινωνιολόγος αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Πειραιά επισημαίνει ακόμη ότι όσοι προχωρήσουν σε απόσυρση παλαιού και αγορά νέου μοντέλου, είναι λογικό να χρησιμοποιούν το νέο τους αυτοκίνητο περισσότερο απ΄ ό,τι το προηγούμενο, και ως εκ τούτου θα υπάρ ξει ακόμα μεγαλύτερη επιβάρυνση στις οδικές αρτηρίες. Ήδη, με τους τρέχοντες ρυθμούς αύξησης των οχημάτων στην Αττική, που κυμαίνονται μεταξύ 4% και 6% ετησίως, οι μέσες ταχύτητες στους κύριους οδικούς άξονες μειώνονται κατά 10%-15%.
Με... 8 χλμ./ώρα
Σύμφωνα με προβλέψεις του Συλλόγου Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων, η μέση ταχύτητα στα τέλη του 2010 στην ευρύτερη περιοχή του κέντρου της Αθήνας θα είναι 8 χλμ./ώρα από 12 χλμ. που είναι σήμερα, ενώ αρκετά θα είναι τα τμήματα των κεντρικών διόδων προς το κέντρο όπου η ταχύτητα των αυτοκινήτων κατά τις ώρες αιχμής δεν θα ξεπερνά τα 5-6 χλμ., όση δηλαδή είναι η ταχύτητα ενός πεζού.
«Οι εκπομπές ρύπων πέρα από την τεχνολογία του κινητήρα εξαρτώνται και από τον χρόνο παραμονής των οχημάτων σε λειτουργία στους δρόμους. Αυτό σημαίνει ότι όσο περισσότερα μποτιλιαρίσματα έχουμε λόγω του μεγάλου αριθμού των αυτοκινήτων τόσο περισσότεροι και οι ρύποι που εκπέμπονται στην ατμόσφαιρα. Αυτό που δεν έχει πει το υπουργείο στις ανακοινώσεις του είναι αν αναμένεται να αυξηθούν ή να μειωθούν τα διανυόμενα χιλιόμετρα με αυτοκίνητα», αναφέρει ο κ. Παπαδημητρίου και τονίζει ότι πρόκειται για ένα κοινωνικά άδικο μέτρο, καθώς όσοι δεν έχουν χρήματα να αγοράσουν νέο μοντέλο, θα πρέπει να επιβαρύνονται με υπέρογκα τέλη. «Το δίκαιο θα ήταν- όπως έχει αποδειχθεί και από το εξωτερικό- ότι το ύψος των τελών θα πρέπει να είναι ανάλογο της χρήσης του αυτοκινήτου» λέει ο κ. Παπαδημητρίου.
«Τα νέα μέτρα μπορεί να έχουν έναν περιβαλλοντικό μανδύα, όμως δεν μπορούν να αποδώσουν και να βελτιώσουν την εικόνα του Δακτυλίου. Τα μέτρα στηρίζονται κατά κάποιον τρόπο στη λογική “ο ρυπαίνων πληρώνει”» λέει ο συγκοινωνιολόγος Γιάννης Χανδάνος. Μόνο με πιο τολμηρά μέτρα θα μπορούσε να βελτιωθεί η εικόνα του κέντρου και να προκύψουν ουσιαστικά αποτελέσματα στο πρόβλημα του συγκοινωνιακού τονίζει. Χαρακτηριστικά αναφέρει πως «τα συγκεκριμένα μέτρα είναι φανερό ότι δεν έχουν- για ακόμη μια φορά- πρόθεση να “ενοχλήσουν” το Ι.Χ. Ένα μέτρο για παράδειγμα που θα μπορούσε να εφαρμοστεί και να λειτουργήσει αποτελεσματικά, το οποίο καταθέτω και ως πρόταση, είναι στο κέντρο της πόλης να μπαίνουν τα Ι.Χ. με βάσει τον λήγοντα αριθμό τους. Π.χ. τη Δευτέρα τα αυτοκίνητα των οποίων ο αριθμός κυκλοφορίας λήγει στο 1. Με αυτόν τον τρόπο θα μπαίνουν μια φορά κάθε 10 μέρες και όχι μέρα παρά μέρα».
Τι θα μετρήσει για την αγορά «πράσινου» αυτοκινήτου
ΑΠΟ ΤΡΕΙΣ παραμέτρους εξαρτάται, σύμφωνα με τους ειδικούς, το ποσοστό «διείσδυσης» των οικολογικών αυτοκινήτων στους δρόμους της Αθήνας:
- Πρώτη παράμετρος είναι το αν κάποιος κινείται ή όχι στον Δακτύλιο- αν κινείται, πιθανότατα θα στραφεί σε αυτήν τη λύση μέσω της απόσυρσης του μοντέλου που ήδη κατέχει.
- Δεύτερη παράμετρος είναι το αν έχει δύο αυτοκίνητα, ένα με μονό αριθμό και ένα με ζυγό. Σε αυτήν την περίπτωση μπορεί η απόσυρση και η αγορά νέου αυτοκινήτου να μην αποτελεί κίνητρο, καθώς ήδη κυκλοφορεί όποια μέρα θέλει στον Δακτύλιο.
- Τρίτη και σημαντικότερη παράμετρος είναι η διαφορά που προκύπτει μεταξύ της τιμής του νέου μοντέλου που θέλει κανείς να αποκτήσει και του οικονομικού κινήτρου της απόσυρσης. Αν είναι μεγάλη αυτή η διαφορά, οι ιδιοκτήτες αυτοκινήτων οι οποίοι δεν έχουν οικονομική άνεση πολύ δύσκολα θα πάρουν την απόφαση να αντικαταστήσουν το όχημά τους, με κάποιο πιο «πράσινο».
«Κάθε φορά που πάει να ομαλοποιηθεί η αγορά, η κυβέρνηση ρίχνει κι ένα... πυροτέχνημα»
ΟΠΩΣ ΕΠΙΣΗΜΑΙΝΟΥΝ άνθρωποι της αγοράς μεταχειρισμένων: «Κάθε φορά που πάει να ομαλοποιηθεί η αγορά, η κυβέρνηση ρίχνει κι ένα... πυροτέχνημα. Πρέπει να αφήσουν τα αυτοκίνητα στην ησυχία τους, αυτή είναι η διέξοδος στο πρόβλημα της αγοράς». «Ίσως να τονωθεί λίγο η αγορά των καινούργιων στην κατηγορία των μεσαίων, αλλά και αυτό δεν είναι σίγουρο. Σήμερα δεν υπάρχει εταιρεία που να μην κάνει προσφορές και εκπτώσεις σε μοντέλα αυτοκινήτων είτε μεσαία είτε μεγάλου κυβισμού, οι οποίες υπερβαίνουν τα οικονομικά κίνητρα της απόσυρσης» λέει ο κ. Τσολομύτης.
Ωστόσο υπάρχουν και αυτοί που πιστεύουν ότι, απλά, τα νέα μέτρα δεν πρόκειται να συγκινήσουν ιδιαίτερα τους ιδιοκτήτες: «Δεν μπορούμε να είμαστε σίγουροι ότι ο κόσμος θα ανταποκριθεί στο μέτρο της απόσυρσης. Όταν κάποιος έχει αυτοκίνητο αξίας 500 ή 1.000 ευρώ και το χρησιμοποιεί για τη δουλειά του, ενώ δεν έχει χρήματα για να αγοράσει ένα αντίστοιχου κυβισμού, πιθανότατα δεν θα το αποσύρει» επισημαίνει ο κ. Διονύσης Τροβάς, ο οποίος δραστηριοποιείται στην εμπορία μεταχειρισμένων. Όσον αφορά τα τζιπ και αυτά μπορεί να μην αποσυρθούν, σύμφωνα με τον ίδιο. «Για να αποσύρει κάποιος το τζιπ στο οποίο βάζει την πενταμελή οικογένειά του και πηγαίνει εκδρομές, θα θέλει να το αντικαταστήσει με ένα αυτοκίνητο παρόμοιας κλάσης. Για να το κάνει αυτό θα πρέπει να ξοδέψει περίπου 30.000 ευρώ, με το σκεπτικό ότι θα γλιτώσει περίπου 100-150 ευρώ από τα τέλη» λέει ο κ. Τροβάς.
Οι έμποροι δεν αγοράζουν πλέον μεταχειρισμένα τζιπ
Τα μεγάλα τζιπ μένουν στα αζήτητα, καθώς μετά τον ειδικό φόρο ήρθαν τα νέα μέτρα να παγώσουν την αγορά
«ΕΧΩ ΕΝΑ τζιπ 2.500 κυβικών του ΄94. Πόσο το αγοράζετε;». «Τα ΝΕΑ» απευθύνθηκαν σε πέντε επιχειρήσεις εμπορίας μεταχειρισμένων με σκοπό να εξετάσουν πόσο εύκολο είναι πλέον να πουλήσεις ένα αυτοκίνητο υψηλού κυβισμού παλαιάς τεχνολογίας. Το 100% των απαντήσεων που έλαβαν ήταν αρνητικές...
«Συγνώμη, δεν αγοράζουμε αυτοκίνητα που κυκλοφόρησαν πριν από το 2000», είπαν οι περισσότεροι, ενώ ένας ανέφερε ότι προς το παρόν κάνει μόνο πωλήσεις. Πριν από λίγες ημέρες η αξία του συγκεκριμένου τζιπ υπολογιζόταν στα 5.000 με 5.500 ευρώ, λόγω μάλιστα του ότι έχει διανύσει 120.000 χιλιόμετρα, τα οποία δεν θεωρούνται πολλά. Σήμερα, δύο ημέρες μετά τις ανακοινώσεις του ΥΠΕΧΩΔΕ, δεν μπορεί να πουληθεί, ενώ η αξία του αποτιμάται λόγω της απόσυρσης στα 2.200 ευρώ συν 1.000 αν ο ιδιοκτήτης του προτίθεται να προχωρήσει σε αγορά νέου μοντέλου χαμηλών ή μηδενικών εκπομπών.
Όπως επισημαίνουν γνώστες της αγοράς «μεγάλοι χαμένοι» της απόσυρσης θα είναι τα μεταχειρισμένα υψηλού κυβισμού αλλά και τα μικρομεσαία οχήματα με ημερομηνία κυκλοφορίας πριν από το 2005.
«Εισπρακτικά μέτρα»
«Η αγορά ήδη είναι στάσιμη και με τα πρόσφατα μέτρα δεν πρόκειται να βελτιωθεί. Τα νέα τέλη κυκλοφορίας και η απόσυρση θα επιδεινώσουν την κατάσταση», λέει ο κ. Ι. Σιάκας από την επιχείρηση ΑCC που δραστηριοποιείται στις πωλήσεις μεταχειρισμένων αυτοκινήτων. «Ξεκάθαρα πρόκειται για εισπρακτικά μέτρα, τα οποία είναι εις βάρος της αγοράς των μεταχειρισμένων», συμπληρώνει.
«Η πτώση της ζήτησης και των τιμών είναι δεδομένη. Οι τιμές μεταχειρισμένων υψηλού κυβισμού ήταν ήδη πεσμένες λόγω της έκπτωσης των τελών ταξινόμησης: αφού μειώθηκαν οι τιμές των καινούργιων, έπρεπε να πέσουν και των μεταχειρισμένων. Όμως εδώ και ενάμιση μήνα, με την ανακοίνωση του ειδικού φόρου που επιβάλλεται στα οχήματα από 1.900
κυβικά και πάνω, η ζήτηση έχει πέσει πολύ», επισημαίνει στα «ΝΕΑ» ο κ. Ά. Τσολομύτης, υπεύθυνος του τομέα μεταχειρισμένων στο κατάστημα της Land Rover στη Γλυφάδα.
Και τα μικρά...
Σύμφωνα με τον κ. Σιάκα, η μείωση των τελών κατά 18 ευρώ στα μοντέλα με πρώτη ημερομηνία κυκλοφορίας από το 2005 και μετά, είναι ιδιαίτερα μικρή και δεν αποτελεί κίνητρο για τους αγοραστές μεταχειρισμένων. «Είναι η αύξηση των τελών κατά 100 και 150 ευρώ που μας πλήττει περισσότερο. Όμως ακόμα και τα μικρά, σχετικά νέα, μεταχειρισμένα πρόκειται να χτυπηθούν από τα μέτρα. Για παράδειγμα, ένα 1000αράκι του 2004, ακόμα και με τα 50 ευρώ που επιβαρύνεται, ποιος θα το πάρει; Ιδίως όταν με ένα καινούργιο με χαμηλές εκπομπές μπορεί να μπαίνει καθημερινά στον δακτύλιο», αναρωτιέται ο κ. Σιάκας.
«Το κέντρο της Αθήνας δεν χωράει άλλα αυτοκίνητα»
«Το ζητούμενο δεν είναι να “δυσκολέψουμε” την απόκτηση του Ι.Χ. από τον Έλληνα, αλλά να εξορθολογίσουμε τη χρήση του και κυρίως να την αποθαρρύνουμε στις καθημερινές μετακινήσεις», λέει ο συγκοινωνιολόγος Πάνος Παπαδάκος
ΚΑΘΕ ΧΡΟΝΟ προστίθενται στην κυκλοφορία περίπου 130.000 αυτοκίνητα μόνο στην Αττική (στην Ελλάδα 230.000). Αντίθετα, αυτά που αποσύρονται δεν ξεπερνούν τις 10.000- 15.000. «Αυτό θα συνεχιστεί για αρκετά χρόνια λόγω του χαμηλού δείκτη ιδιοκτησίας αυτοκινήτων στην Ελλάδα, σε σχέση με την Ευρώπη. Από μόνο του το μέτρο δεν μπορεί να πετύχει την αποθάρρυνση της χρήσεως του Ι.Χ. στο κέντρο της πόλης και δεν απαντά στην ανάγκη ενίσχυσης των μέσων μαζικής μεταφοράς», λέει ο συγκοινωνιολόγος Πάνος Παπαδάκος. Όπως τονίζει, «το ισοζύγιο χωρίς τα μέτρα θα μπορούσε θεωρητικά να είναι πολύ χειρότερο. Το ζητούμενο όμως δεν είναι να “δυσκολέψουμε” την απόκτηση του Ι.Χ. από τον Έλληνα, αλλά να εξορθολογίσουμε τη χρήση του και κυρίως να την αποθαρρύνουμε στις καθημερινές μετακινήσεις».
«Απόλυτος κορεσμός»
Ο κ. Παπαδάκος επισημαίνει ότι ο δείκτης ιδιοκτησίας στην Ελλάδα είναι αρκετά χαμηλός σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και το κέντρο της Αθήνας λειτουργεί ήδη σε συνθήκες κορεσμού. Συνεπώς για τον λόγο αυτό, το κέντρο δεν χωράει άλλα αυτοκίνητα. Ο Σύλλογος Συγκοινωνιολόγων προβλέπει ότι μέχρι το τέλος του 2010 το 75%- 95% των οδικών αξόνων της πόλης θα λειτουργεί σε συνθήκες απόλυτου κορεσμού και δεν αναμένεται ουσιαστική διαφοροποίηση (επιβάρυνση ή ελάφρυνση) της κυκλοφορίας από την εφαρμογή των νέων μέτρων.
Να σημειωθεί ότι σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Συλλόγου, η μέση ταχύτητα των οχημάτων μειώνεται περίπου κατά 10% τον χρόνο.
Δέσμη μέτρων
Σύμφωνα με τον κ. Παπαδάκο, τα μέτρα που εξαγγέλθηκαν θα πρέπει, αφού μελετηθούν και προσδιοριστούν πλήθος παραμέτρων που θα εξασφαλίσουν την εφαρμογή τους, να συνοδευτούν από ανάλογα μέτρα που αφορούν:
- Τον έλεγχο της στάθμευσης (ελεγχόμενη στάθμευση, χώροι Ρark & Ride, τιμολογιακή πολιτική κ.λπ.)
- Την προνομιακή μεταχείριση των ΜΜΜ μέσα από τη δέσμευση λωρίδων κυκλοφορίας για την ανεμπόδιστη κίνησή τους, την παροχή προτεραιότητας στις διασταυρώσεις για τη διέλευσή τους κ.λπ.
- Την εφαρμογή βασικών αρχών στον πολεοδομικό και χωροταξικό σχεδιασμό, που θα συνεργάζεται με τη λειτουργία του συγκοινωνιακού συστήματος.
«Τότε και μόνον τότε, θα μπορούν να πετύχουν ουσιαστικά τον στόχο τους και να βελτιώσουν τόσο τις συνθήκες μετακίνησης στην Αττική όσο και την ποιότητα της ζωής στην πόλη», λέει ο κ. Παπαδάκος.
Προς τη σωστή κατεύθυνση για τη λύση του κυκλοφοριακού βρίσκονται τα νέα μέτρα υποστηρίζει ο συγκοινωνιολόγος Κώστας Ηλιόπουλος. Όπως λέει: «Τα νέα μέτρα είναι αναγκαία. Βεβαίως ό,τι ανακοινώθηκε είναι οι γενικές αρχές πάνω στις οποίες θα προκύψουν και άλλες παράμετροι και μεταβατικές διατάξεις».
0 σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου